കുക്കുദാനന്ദോപാഖ്യാനം

ഭാഗം ഒന്ന് – ഒരു ചോദ്യത്തിന്റെ ജനനം

“ചില മനുഷ്യർ അമ്മയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്. ചിലർ ഒരു ചോദ്യത്തിൽ നിന്നാണ്.”

പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ എല്ലാ വനങ്ങൾക്കും ഒരേ സ്വഭാവമല്ല. ചില വനങ്ങൾ മനുഷ്യനെ ഭയപ്പെടുത്തും. ചിലത് വഴിതെറ്റിക്കും. ചിലത് ഉള്ളിലേക്ക് വിളിക്കും. എന്നാൽ ഈ വനം വേറെയായിരുന്നു. അതിന് ആരെയും ക്ഷണിക്കേണ്ട ആവശ്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ചോദ്യം ഉള്ളവർ മാത്രമേ അതിന്റെ അതിരുകൾ കടക്കാറുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. മാപ്പുകളിൽ അതിന്റെ പേര് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഗ്രാമക്കാർക്കും അതിനെക്കുറിച്ച് ഒരേ കഥയുണ്ടായിരുന്നില്ല. എങ്കിലും തലമുറകൾ മാറിയിട്ടും ഒരു വിശ്വാസം മാത്രം അവശേഷിച്ചു—അവിടെ നിന്ന് മടങ്ങിയെത്തുന്ന മനുഷ്യൻ പോയ മനുഷ്യനായിരിക്കില്ല.

മഴ മൂന്നാം ദിവസവും പെയ്തുകൊണ്ടിരുന്നു. കുന്നിൻ ചെരിവിലൂടെ ഒഴുകിയിറങ്ങുന്ന വെള്ളം ചെറുചാലുകളായി മാറി മരങ്ങളുടെ വേരുകളെ തഴുകി കടന്നുപോയി. നനഞ്ഞ മണ്ണിന്റെ ഗന്ധം വായുവിൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു. ആ ഗന്ധം അനുഭവിച്ചവർക്ക് മാത്രമേ മനസ്സിലാകൂ—ഭൂമിക്കും ഓർമ്മകളുണ്ടെന്ന്. ഓരോ മഴയും പഴയ എന്തോ ഒന്ന് ഉണർത്താൻ വരുന്നതുപോലെയായിരുന്നു. ആ സന്ധ്യയിലും വനത്തിനുള്ളിൽ കേട്ടിരുന്നത് മഴയുടെ ശബ്ദം മാത്രമായിരുന്നില്ല; പറയാതെ ബാക്കിവെച്ച കഥകളുടെ മൗനവും അതിനൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുകയായിരുന്നു.

വനത്തിന്റെ നടുവിൽ ഒരു ചെറിയ ആശ്രമമുണ്ടായിരുന്നു. അത് ആരാണ് പണിതത് എന്ന് ആരും കൃത്യമായി പറഞ്ഞിട്ടില്ല. ചിലർ ഒരു സിദ്ധൻ എന്നു പറഞ്ഞു. ചിലർ ഒരു ഭ്രാന്തൻ എന്നു പറഞ്ഞു. മറ്റുചിലർ പറഞ്ഞു—ആ ആശ്രമം ആരും പണിതതല്ല, വർഷങ്ങളായി മരങ്ങളും കല്ലുകളും ചേർന്ന് സ്വയം ഉണ്ടാക്കിയതാണെന്ന്. സത്യം എന്താണെന്ന് അന്വേഷിക്കാൻ ആരും അവിടെ പോയില്ല. അവിടെ താമസിച്ചിരുന്ന വൃദ്ധനെ കാണാനായിരുന്നു എല്ലാവരും പോയത്.

അയാളുടെ യഥാർത്ഥ പേര് കാലം മറന്നിരുന്നു. സർക്കാർ രേഖകളിലെ പേര് ആരും ഓർത്തിരുന്നില്ല. ബാല്യത്തിൽ വീട്ടുകാർ വിളിച്ച പേര് അദ്ദേഹത്തിനുതന്നെ ഓർമ്മയുണ്ടായിരുന്നോ എന്നറിയില്ല. ഒരു ദിവസം വഴിതെറ്റി അവിടെയെത്തിയ ഒരു കുട്ടി, യാതൊരു കാരണവുമില്ലാതെ, “കുക്കുദാനന്ദൻ” എന്ന് വിളിച്ചു. വൃദ്ധൻ അതുകേട്ട് പൊട്ടിച്ചിരിച്ചു. “മനുഷ്യർ പേരിടുന്നത് മറ്റുള്ളവരെ തിരിച്ചറിയാനല്ല,” അദ്ദേഹം അന്ന് പറഞ്ഞത്, “സ്വന്തം മനസ്സിന് ആശ്വാസം കിട്ടാനാണ്. പേര് കിട്ടിയാൽ അവർക്ക് തോന്നും—ഇപ്പോൾ ഇയാളെ ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി എന്ന്.” ആ ദിവസത്തിനുശേഷം ആ പേര് വനത്തിനുള്ളിലൂടെ പടർന്നു. പിന്നീട് ആരും മറ്റൊരു പേര് ഉപയോഗിച്ചില്ല.

വിചിത്രമായ കാര്യം, ആ ആശ്രമത്തിൽ ശിഷ്യന്മാരില്ലായിരുന്നു. ആളുകൾ വരുമായിരുന്നു; ചിലർ മണിക്കൂറുകൾ ഇരിക്കും, ചിലർ ദിവസങ്ങൾ താമസിക്കും, ചിലർ മാസങ്ങളോളം ചുറ്റിത്തിരിയും. പക്ഷേ ആരും ശിഷ്യരായി മടങ്ങിയില്ല. കാരണം കുക്കുദാനന്ദൻ ഒരിക്കലും “എന്നെ വിശ്വസിക്കൂ” എന്ന് പറഞ്ഞിട്ടില്ല. മറിച്ച്, അദ്ദേഹത്തെ ആദ്യമായി കാണുന്ന ഓരോരുത്തരോടും ഒരേ കാര്യം മാത്രമാണ് പറഞ്ഞിരുന്നത്—”ഞാൻ പറയുന്നതിനെ ആദ്യം സംശയിക്കൂ. അതിനുശേഷവും അത് നിന്റെ ഉള്ളിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അപ്പോൾ അത് വീണ്ടും പരിശോധിക്കൂ.”

ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് പലരും നിരാശരായി മടങ്ങിപ്പോയി. അവർക്ക് വേണ്ടിയിരുന്നത് ഉത്തരങ്ങളായിരുന്നു. എന്നാൽ ആ വൃദ്ധൻ കൊടുത്തിരുന്നത് ചോദ്യങ്ങളായിരുന്നു. വിചിത്രമായ കാര്യം, കുറച്ച് ദിവസം അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം ചെലവഴിച്ചവർക്ക് ഒരു മാറ്റം സംഭവിക്കുമായിരുന്നു. അവർ വലിയ പണ്ഡിതന്മാരായി മാറിയില്ല. അത്ഭുതശക്തികൾ ലഭിച്ചില്ല. എന്നാൽ അവർക്ക് ഒരു തിരക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടു. അഭിപ്രായങ്ങൾ കുറഞ്ഞു. ചോദ്യങ്ങൾ വർധിച്ചു. അതുകൊണ്ടാവണം ഗ്രാമത്തിലെ മൂപ്പന്മാർ പറയാറുണ്ടായിരുന്നത്—”ആ വനത്തിൽ നിന്ന് മനുഷ്യർ അറിവുമായല്ല മടങ്ങുന്നത്; ഒരു പുതിയ വിശപ്പുമായാണ്.”

ആ സന്ധ്യയിൽ മഴയ്ക്ക് മറ്റൊരു സ്വഭാവമുണ്ടായിരുന്നു. വനത്തിലെ പക്ഷികൾ പതിവിലും നേരത്തെ കൂടുകളിലേക്ക് മടങ്ങിയിരുന്നു. കാറ്റ് ഇലകളെ തൊട്ടുപോകുമ്പോൾ, എന്തോ ഒരു വരവിനായി കാട് മുഴുവൻ കാത്തിരിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നി. കുക്കുദാനന്ദൻ ആശ്രമത്തിന്റെ തിണ്ണയിൽ നിശ്ശബ്ദമായി ഇരിക്കുകയായിരുന്നു. ധ്യാനത്തിലല്ല. ഉറക്കത്തിലുമല്ല. ആരെയോ പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന ഒരാളുടെ സ്വാഭാവികമായ ക്ഷമയോടെ മാത്രം.

അപ്പോഴാണ് ദൂരെയൊരു കാലടിശബ്ദം മഴയുടെ താളത്തിനിടയിലൂടെ കേൾക്കാൻ തുടങ്ങിയത്…

ഒരു ദിവസം രാവിലെ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ഒരു വയോധികൻ ആശ്രമത്തിലേക്ക് കയറി വന്നു. അയാളുടെ കൈയിൽ ഒരു ചെറിയ തുണിസഞ്ചിയുണ്ടായിരുന്നു. അതിനുള്ളിൽ കുറച്ച് ചക്കവറുത്തതും ഒരു തേങ്ങയും മാത്രം. കുക്കുദാനന്ദൻ അന്ന് ആശ്രമത്തിന്റെ പുറകിലെ കുളത്തിനരികെ ഇരിക്കുകയായിരുന്നു. വെള്ളത്തിലേക്ക് നോക്കിയിരിക്കുകയാണെന്ന് തോന്നും. പക്ഷേ അദ്ദേഹത്തെ അടുത്തറിയുന്നവർക്ക് അറിയാമായിരുന്നു—അദ്ദേഹം ഒരിക്കലും വെറുതെ നോക്കിയിരിക്കാറില്ല. എന്തെങ്കിലും കേൾക്കുകയായിരിക്കും.

വയോധികൻ തുണിസഞ്ചി വച്ചിട്ട് മിണ്ടാതെ ഇരുന്നു. കുറച്ചുനേരം രണ്ടുപേരും ഒന്നും സംസാരിച്ചില്ല. മൗനം അവിടെ അസ്വസ്ഥതയുണ്ടാക്കുന്നില്ലായിരുന്നു. സംസാരിക്കാൻ വാക്കുകൾ അന്വേഷിക്കുന്ന മനുഷ്യരാണ് മൗനത്തെ പേടിക്കുന്നത്. ചിന്തിക്കാൻ സമയം കിട്ടുന്ന മനുഷ്യന് മൗനം ഒരു അഭയമാണ്.

ഒടുവിൽ വന്നയാൾ തന്നെയാണ് സംസാരിച്ചു തുടങ്ങിയത്.

“എനിക്ക് ഒരു സംശയമുണ്ട്.”

കുക്കുദാനന്ദൻ വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് കണ്ണെടുക്കാതെ ചോദിച്ചു.

“നിനക്കുള്ളതെല്ലാം സംശയങ്ങളല്ലേ? അതിൽ ഏതാണ് ഇന്ന് കൂടെ കൊണ്ടുവന്നത്?”

വയോധികൻ ചിരിച്ചില്ല.

“ഇത്രയും വർഷം മനുഷ്യരെ കാണുന്നുണ്ട്. ഇത്രയും പേർ ഇവിടെ വരുന്നു. ചിലർ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് വരുന്നു. ചിലർ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് മടങ്ങുന്നു. ചിലർ തിരിച്ചുപോലും വരാറില്ല. നിങ്ങൾ അവരോട് എന്താണ് പറയുന്നത്?”

കുക്കുദാനന്ദൻ കൈയിലുണ്ടായിരുന്ന ചെറിയ കല്ല് വെള്ളത്തിലേക്ക് എറിഞ്ഞു. കല്ല് വീണ സ്ഥലത്ത് വൃത്തങ്ങൾ പരന്നു. ഓരോ വൃത്തവും മറ്റൊന്നിനെ തൊട്ടുകൊണ്ട് പതുക്കെ ഇല്ലാതായി.

“ഞാൻ ഒന്നും പറയാറില്ല.”

“പിന്നെ?”

“അവർ പറയുന്നത് കേൾക്കും.”

വയോധികൻ തലകുലുക്കി.

“കേൾക്കാൻ ഇത്ര ദൂരം ആളുകൾ വരുമോ?”

ഇത്തവണ കുക്കുദാനന്ദൻ അയാളെ നോക്കി.

ആ നോട്ടത്തിൽ ഉപദേശമില്ലായിരുന്നു. ചോദ്യം മാത്രം.

“ലോകത്ത് കേൾക്കുന്നവർ എത്ര പേരുണ്ട്?”

വയോധികൻ മറുപടി പറഞ്ഞില്ല.

“മിക്ക മനുഷ്യരും മറുപടി പറയാൻ കേൾക്കുന്നു. മനസ്സിലാക്കാൻ കേൾക്കുന്നവർ വളരെ കുറവാണ്. കേൾക്കപ്പെടുന്നത് മനുഷ്യന്റെ ആദ്യ വിശപ്പാണ്. അതിന് ശേഷമാണ് അപ്പം.”

അയാൾ കൊണ്ടുവന്ന തുണിസഞ്ചി കുക്കുദാനന്ദന്റെ മുന്നിലേക്ക് നീക്കി.

“ഇത് വീട്ടിലുണ്ടായിരുന്നതാണ്.”

വൃദ്ധൻ സഞ്ചി തുറന്നില്ല.

“കൊണ്ടുവന്നത് ഭക്ഷണമാണോ… സ്നേഹമാണോ?”

“രണ്ടും.”

“എന്നാൽ ആദ്യം സ്നേഹം വയ്ക്കൂ. ഭക്ഷണം പിന്നെ കഴിക്കാം.”

---

ആശ്രമത്തിലേക്ക് വരുന്നവർക്ക് ആദ്യം അത്ഭുതമായി തോന്നിയിരുന്നത് മറ്റൊന്നായിരുന്നു. അവിടെ ഒരു മണിയും മുഴങ്ങാറില്ല. പൂജാസമയമില്ല. പ്രാർത്ഥനയ്ക്കായി ആരും വിളിക്കാറില്ല. വേദപാരായണം കേൾക്കില്ല. മന്ത്രോച്ചാരണമില്ല. രാവിലെ എഴുന്നേറ്റാൽ ഓരോരുത്തരും തങ്ങൾക്കു തോന്നുന്ന ജോലി ചെയ്യുമായിരുന്നു. ഒരാൾ മുറ്റം അടിക്കും. മറ്റൊരാൾ കിണറ്റിൽ നിന്ന് വെള്ളം കോരും. ആരോ പാചകം ചെയ്യും. ആരോ കാട്ടിൽ നിന്ന് ഉണങ്ങിയ വിറക് കൊണ്ടുവരും.

ഒരു ദിവസം ഒരു ചെറുപ്പക്കാരൻ ചോദിച്ചു.

“ഇവിടെ നിയമങ്ങളൊന്നുമില്ലേ?”

കുക്കുദാനന്ദൻ ചിരിച്ചു.

“ഉണ്ട്.”

“എന്താണ്?”

“നിനക്ക് ആവശ്യമില്ലാത്തത് ചെയ്യരുത്.”

“അത്രയേ ഉള്ളൂ?”

“അല്ല… മറ്റൊന്നുകൂടിയുണ്ട്.”

“അതെന്താണ്?”

“മറ്റൊരാൾക്ക് ആവശ്യമുള്ളത് ചെയ്യാതിരിക്കരുത്.”

ചെറുപ്പക്കാരൻ കുറച്ചുനേരം ആലോചിച്ചു.

“ഇത് ആരാണ് പഠിപ്പിച്ചത്?”

കുക്കുദാനന്ദൻ വനത്തിലേക്ക് വിരൽചൂണ്ടി.

“മരങ്ങൾ.”

“മരങ്ങളോ?”

“അതെ. അവ തണൽ കൊടുക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നിന്റെ ജാതി ചോദിക്കാറില്ല.”

---

ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവിടെ ഇരുന്നിരുന്നവരിൽ ചിലർ തലകുലുക്കി. ചിലർ പുഞ്ചിരിച്ചു. പക്ഷേ കുക്കുദാനന്ദൻ അതൊന്നും ശ്രദ്ധിച്ചില്ല. ആരെങ്കിലും തന്റെ വാക്ക് അംഗീകരിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നില്ല. അംഗീകരിക്കുന്ന നിമിഷം അന്വേഷണം നിൽക്കും എന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചിരുന്നു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കേട്ട ചോദ്യം ഒരുപക്ഷേ ഇതായിരിക്കും.

“നിങ്ങൾ ഏത് മതക്കാരനാണ്?”

ആദ്യകാലത്ത് അദ്ദേഹം മറുപടി പറയാൻ ശ്രമിച്ചിരുന്നു. പിന്നെ നിർത്തി.

കാരണം ഓരോ മറുപടിയും മറ്റൊരു തെറ്റിദ്ധാരണയെ ജനിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു.

അതിനുശേഷം ആരെങ്കിലും അങ്ങനെ ചോദിച്ചാൽ അദ്ദേഹം ഒരു കഥ പറയും.

“ഒരു ദിവസം ഒരു കുട്ടി എന്നോട് ചോദിച്ചു—’ആകാശത്തിന് ഏത് നിറമാണ്?’ ഞാൻ പറഞ്ഞു, ‘രാവിലെ വാ.’ രാവിലെ അവൻ വന്നു. ഞാൻ പറഞ്ഞു, ‘ഇപ്പോൾ വൈകുന്നേരം വാ.’ വൈകുന്നേരം വന്നു. ഞാൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു, ‘ഇന്ന് മഴപെയ്യുമ്പോൾ വാ.’ അപ്പോൾ അവൻ ദേഷ്യപ്പെട്ടു. ‘ഒരേ ആകാശത്തിന് നിങ്ങൾ ഓരോ തവണയും ഓരോ നിറമാണ് പറയുന്നത്’ എന്ന് പറഞ്ഞു. ഞാൻ അവനോട് ചോദിച്ചു—’ആകാശം മാറിയോ… അതോ നിന്റെ സമയം മാറിയോ?'”

കഥ അവിടെ അവസാനിക്കും.

മറുപടി കേൾക്കാൻ വന്നവർക്ക് ആദ്യം നിരാശ തോന്നും.

പിന്നീട്…

അവർ ആ കഥയെക്കുറിച്ച് ദിവസങ്ങളോളം ചിന്തിക്കും.

(തുടരും…)

This post has already been read 511 times!